گرگ بارون دیده

www.LOvetarin.org

..

این ترکیب وصفی که اکنون به صورت ضرب المثل درآمده کنایه از افراد مجرب و آزموده است که گرم و سرد روزگار را چشیده ، نشیب و فراز زندگی را در نور دیده ، در بوته سختیها و دشواریها آبدیده شده باشند .

مثل بالا بیشتر درمحل ذم و کمتر به منظور مدح و ستایش به کار می رود .
علامه دهخدا در مورد این مثل سائر و مصطلح معتقد است که :” گرگ بچه از باران می ترسد و در وقت باران از سوراخ خود بیرون نمی آید هرچند گرسنه و تشنه باشد ، اما چون گرگی بیرون خانه خود باشد و از اتفاقات ، او را باران درگیرد و ببیند از او آفتی و ضرری نمی رسد بار دیگر دلیر می شود و از باران خائف نمی گردد .”

اگر به همین دلیل و علت بسنده کنیم باید بگوییم گرگ بچه باران دیده ! نه گرگ باران دیده ، زیرا واژه گرگ در این ترکیب وصفی ناظر بر گرگهای بزرگ است که در صحاری و بیابانها به دنبال طعمه تلاش و دوندگی می کنند .

اگر غرض و مقصود گرگ بچه بود اولاً گرگ بچه را به جای گرگ در مثل بالا به کار می بردند .

شادروان دکتر محمد معین هم در فرهنگ جامع و بی نظیر خود به نقل از سایر فرهنگها ذیل واژه گرگ راجع به ریشه این ضرب المثل می نویسد :” گویند گرگ از باران می ترسد و در باران از سوراخ خود بیرون نمی آید اما همین که در صحرا باشد و باران بخورد دیگر ترسش می ریزد .”

ولی از همه ی اینها محتمل تر ” گرگ بالان دیده ” میباشد که در اینجا
معنی لغوی “بالان” به معنای دام و تله است . یعنی گرگی که یکبار در تله افتاده باشد و یا از دام و کمین شکارچی رسته باشد تجربه ای گرانبها دارد و
بقولی دیگر گرفتار نخواهد شد .

..

www.LOvetarin.org

این مطلب را به اشتراک بگذارید:

مطالب مرتبط با موضوع این پست..!

• ضربالمثل: دست از کاری شستن
• ضرب المثل: دست به آسمان برداشتن
• ضرب المثل: ناز شست
• میان پیغمبران جرجیس را انتخاب کرد
• مثل کبک سرش را زیر برف می کند
• ریشه ضرب المثل: خر کریم را نعل کرد.!
• ضرب المثل: دست کسی رو در حنا گذاشتن
• گرگ دهن آلوده ویوسف ندریده
• ضرب المثل: دنبال نخود سیاه فرستادن
• ضرب المثل: ما را ازین نمد کلاهی است